Zapewne nie jeden rodzic zastanawiał się jak można by zapewnić swojemu dziecku bezpieczną i zdrową przyszłość. Naprzeciw zatroskanym rodzicom wychodzą banki przechowujące komórki macierzyste i zachęcają przyszłych rodziców do zdeponowania krwi pępowinowej nowo narodzonych dzieci. Być może w przyszłości będą one służyły w leczeniu ciężkiej choroby naszych potomnych. Jest to pewnego rodzaju polisa na życie, zanim się ją wykupi trzeba ją poznać.
Co to są komórki macierzyste i dlaczego są takie cenne?
Są to komórki posiadające zdolność do różnicowania się w inne komórki, z których zbudowane są tkanki człowieka. Komórki macierzyste mogą przekształcić się np. w krwinkę czerwoną, płytkę krwi, komórkę mięśnia czy nerwową. Komórki różnicują się przez całe życie, ale najintensywniej w trakcie rozwoju płodowego. Po narodzinach proces jest aktywny np. w szpiku kostnym.
Od kilkunastu lat na świecie trwają intensywne badania nad wykorzystaniem komórek macierzystych do leczenia m.in. białaczek. Być może uda się pokonać dzięki nim też inne nieuleczalne dotąd choroby – na przykład regenerować tkankę mięśniową (m.in. serca) czy nerwową (w chorobie Alzheimera, Parkinsona). Może uda się je wykorzystać także do leczenia rozległych oparzeń czy nawet hodować z komórek macierzystych organy do przeszczepów.
Dlaczego krew z pępowiny?
Krew pępowinowa nie jest jedynym źródłem komórek macierzystych, ale te pochodzące właśnie z niej mają przewagę nad komórkami pochodzącymi z innych źródeł. Ich zdolności regeneracyjne są około 10 razy większe niż komórek pochodzących np. ze szpiku. Niosą one za sobą również mniejsze ryzyko odrzucenia przeszczepu. Co ważne pobieranie komórek do przeszczepu z krwi pępowiny jest jedynym nie inwazyjnym sposobem a jednocześnie najwygodniejszym (zaraz po odcięciu pępowiny z łożyska, strzykawką pobiera się 100ml krwi. Taki zabieg wykonuje się tylko w wybranych szpitalach, współpracujących z bankami krwi). Na świecie wykonano już kilka tysięcy takich zabiegów (z tego kilka w Polsce).
Banki krwi pępowinowej
Podstawą prawną do działania komercyjnych banków krwi pępowinowej jest „Ustawa o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu tkanek, komórek i narządów”, która weszła w życie w 2006 roku. Niektóre banki, by zwiększyć swą wiarygodność, poddają się audytom Krajowego Centrum Krwiodawstwa i Leczenia. Na świecie najważniejszą organizacją ustalającą standardy postępowania z krwią pępowinową i certyfikującą banki jest American Association of Blood Banks. Jej akredytację posiadają trzy banki w Europie, w tym jeden w Polsce. Na Zachodzie banki prywatne istnieją obok dużych banków przechowujących krew za darmo na potrzeby ogółu. Również w Polsce mamy trzy państwowe banki, które przechowują niewielkie zasoby krwi dla potrzebujących. We Francji i we Włoszech bankowanie prywatne jest zakazane.
Czy warto przechowywać krew na potrzeby własnych dzieci?
Odpłatne bankowanie krwi pępowinowej jest bardzo kontrowersyjnym tematem. Przedstawiciele banków przekonują, że warto natomiast eksperci Unii Europejskiej i Rady Europy są innego zdania. Nie ma stu procentowej pewności, że przeszczep komórek macierzystych w przyszłości uratuje życie dziecka. Nie ma żadnych gwarancji, że w krwi pępowinowej dziecka chorego na białaczkę nie znajdą się komórki, które same mogą inicjować proces nowotworowy. Gdyby tak się stało, zdecydowanie lepszym rozwiązaniem byłby przeszczep pochodzący od innego dziecka. Jest on źródłem zdrowych komórek krwi. Oferowanie odpłatnego przechowywania krwi jest jak składanie obietnicy bez gwarancji powodzenia. Z drugiej strony komórki macierzyste mają ogromną wartość dla życia człowieka i wiąże się z nimi ogromne nadzieje. Nie wiemy jak rozwinie się medycyna w przyszłości i może przeszczep komórek macierzystych będzie skuteczny w leczeniu wielu innych chorób i schorzeń.
Polscy ginekolodzy mówią tak krwi pępowinowej. Poznaj opinię Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego.
Dla wielu rodziców jest to bardzo trudna decyzja, gdyż krew pępowinową można pobrać tylko raz w życiu, przy narodzinach dziecka, a zdeponowanie jej w prywatnym banku jest dość kosztowne (pobranie krwi i roczny koszt przechowywania komórek to kilka tysięcy złotych). Chodź opinie specjalistów w tej kwestii są podzielone, jednak zawsze jest to zabezpieczenie na przyszłość, które w dodatku jest bezbolesnym zabiegiem zarówno dla matki jak i jej dziecka.